Recensie: Schiff der Traüme van DeutschesSchauSpielHausHamburg / Karin Beier

●●●○○

 

SCHIFF DER TRAUME 

DEUTSCHESSCHAUSPIELHAUS HAMBURG / KARIN BEIER

Door RiRo, gezien 25 februari 2016

Hoe zal ik het zeggen. Heeft regisseur Karin Beier een ander gevoel voor humor dan ik? Of zijn de grappen in Schiff der Traüme, met als ondertitel Ein Europäisches Requiem, af en toe gewoon opzettelijk plat of melig? Natuurlijk, er zijn ook komische ingrepen die heel geslaagd zijn, maar neem nou deze: De hostess van het cruiseschip, Astrid, gespeeld door Lina Beckman, stottert. Dus als ze haar naam zegt, klinkt dat als 'Arschtritt'. Leuk? Humor blijft natuurlijk een kwestie van smaak. Een veel belangrijker kritiekpunt is vind ik dat Schiff der Traüme niet hard genoeg is, niet confronterend genoeg om te verontrusten.

Eerst zien we alleen maar een urn. Dan horen we gefluisterde dichtregels van Rilke 'Der Tod ist groß. Wir sind die Seinen'. Dat blijkt even later het begin van de compositie Human Rights Nr. 4. Want aan boord van cruiseschip Europa Culture Cruising is een groep orkestleden op weg om de laatste wens van hun onlangs overleden dirigent uit te voeren: zijn as uitstrooien boven de Egeïsche zee en zijn favoriete compositie Human Rights Nr. 4 spelen. Behalve bezig zijn met het uitvoeren van die laatste wens, eten ze, zijn veganist, of maken daar juist grappen over, drinken, maken ruzie, filosoferen, vervloeken het despotisme van de overleden dirigent, drinken te veel, en stoten uiteindelijk de urn om.

Dit deel, waarvan we weten dat het het voorspel is, duurt anderhalf uur. Wat nogal lang is. Na die anderhalf uur van af en toe komische, soms platte, maar wel steeds heel goed geacteerde scenes door uitsluitend blanke acteurs, kondigt de purser aan dat er van een schip in nood drieënzestig uitgeputte mensen aan boord zijn genomen. Zwarte uitgeputte mensen. Vluchtelingen uit Afrika.

Eerst zingt Josef Ostendorf, gekleed in een rode operajurk, nog Beautiful van Christina Aguilera, maar dan nemen vijf Afrikaanse acteurs het cruiseschip, en de voorstelling over. Die vijf Afrikaanse acteurs, onder leiding van Gotta Depri, zijn overduidelijk alle vijf echte performers. Ze zijn ook nog eens ongelooflijk fit. Kortom veel te perfect om geloofwaardig als bootvluchtelingen over te komen.

De vijf zwarte acteurs dansen, houden monologen, en stellen quizvragen. De strekking van hun interventies is dat zij zo'n gevaarlijke tocht hebben ondernomen, dat zij zoveel ontberingen hebben geleden, om ons, Europeanen, te komen helpen. Slikken we tenslotte niet bijna allemaal antidepressiva? Nou zij niet hoor, in Afrika. Stoppen wij onze oude vaders en moeders soms niet allemaal in tehuizen? Wat een schande, dat doen ze in Afrika echt niet. 

Ook in dit gedeelte valt weer heel wat te lachen, maar ik heb de indruk dat het de intentie van Beier's bewerking van Felllini's film E la nave va moet zijn geweest dat het lachen ons dat laatste uur zou vergaan. Maar daarvoor is zowel de inhoud van de teksten, als de manier waarop wij als publiek met die teksten worden geconfronteerd, toch echt te braaf, te ongevaarlijk.

Gezien tijdens BRANDHAARDEN

Recensie: Effi Briest-allerdings mit anderem Text und auch anderer Melodie van DeutschesSchauSpielHausHamburg / Clemens Sienknecht & Barbara Bürk

●●●○○

 

EFFI BRIEST 

DEUTSCHESSCHAUSPIELHAUS HAMBURG / CLEMENS SIENKNECHT & BARBARA BURK

Door RiRo, gezien 23 februari 2016

Coverbandmuziek houd ik daarvan? Ook als het heel goed gedaan is? Perfect zelfs? Zoals in deze voorstelling de live-uitvoering van God Only Knows van The Beach Boys? Nee, daar houd ik niet zo van. Ik veer pas op als de acteurs een verrassende draai aan zo'n hit geven. Ik veer op bij de dialoog die is gemaakt van Love Me Tender van Elvis Presley. En vooral bij It's A Man's Man's Man's World van James Brown in een hartverscheurende angstschreeuwversie door Michael Wittenborn.

Effi Briest van Theodor Fontane uit 1894 is een Duitse roman die thuishoort in het rijtje Anna Karenina, Madame Bovary, Eline Vere, een verhaal over vrouwenleed en mannenlust. Effi wordt op zeventienjarige leeftijd uitgehuwelijkt aan de ruim twintig jaar oudere baron Geert von Instetten. Ze is ongelukkig en bezwijkt voor de charmes van de knappe majoor Crampas. Zes jaar na die affaire komt Von Instetten erachter, hij dood Crampas in een duel, en stuurt Effi weg. Die belandt uiteindelijk ziek bij haar ouders. Waar ze al snel sterft. Maar niet voordat ze alle schuld op zich heeft genomen. En Von Instetten heeft vrij gepleit.

Het toneel ademt de sfeer van de zeventiger jaren. Op 'Radio Briest' loopt de serie Berühmte Seitensprünge der Weltliteratur. We beginnen steeds met een stukje gesproken versie van de roman vanaf een langspeelplaat. Vlak voor een belangrijke scène gaat de platenspeler uit en pakken de acteurs hun instrumenten om wat er verder gebeurt duidelijk te maken met behulp van live-uitvoeringen van hits uit de zestiger, zeventiger en tachtiger jaren. Veel Engelstalige, geen enkele Duitstalige als ik me goed herinner, en op het eind, gezongen door Ute Hannig als Effi, het Franstalige La Chanson d'Hélène van Philippe Sarde.

Clemens Sienknecht en Barbara Bürk kiezen in hun muzikale interpretatie van Theodor Fontane's klassieke zedenroman naar mijn smaak net even te vaak voor muzikale perfectie. Terwijl kunst om spannend te zijn, en geen kunstnijverheid te worden, naar mijn idee nou juist net niet perfect moet zijn. Aan de andere kant, het is wel heel knap hoe bij zo'n muzikale en ook heel komische bewerking de tragedie van de roman totaal niet in het gedrang komt.

Gezien tijdens BRANDHAARDEN

Recensie: Der Entertainer van DeutschesSchauSpielHausHamburg / Christoph Marthaler

●●●●○

 

DER ENTERTAINER

DEUTSCHESSCHAUSPIELHAUS HAMBURG / CHRISTOPH MARTHALER  

Door RiRo, gezien 20 februari 2016

De slechte mop en de foute opmerking zijn in Der Entertainer tot kunstvorm verheven, in een voorstelling over de schoonheid van verval en ontluistering. Het oorspronkelijke stuk The entertainer van John Osborne (over een Britse familie van Music Hall artiesten die niet kunnen accepteren dat hun genre verdwijnt) werd voor het eerst gespeeld in de jaren vijftig van de vorige eeuw tijdens het conflict over het Suezkanaal. De Zwitserse regisseur Christoph Marthaler verplaatst de thematiek naar het Europa, en naar de conflicten, van vandaag.

Der Entertainer gaat niet alleen over het variététheater dat voorbij is, maar ook over de manier waarop Europeanen van nu met de gevolgen van oorlogen omgaan. Het gezin van de aan lager wal geraakte entertainer Archie Rice wacht op de terugkeer van zoon Mick (die als huurling voor Blackwater ergens in een ver buitenland vecht). Maar de toename van buitenlanders in hun eigen land houdt de familie Rice meer bezig. Archie: 'Was denn nun: liegen die auf der faulen Haut, oder nehmen sie uns die Arbeitsplätze weg.' Opzettelijk foute grappen dus. Over Turken. Over Polen. Over de IS. Over de oorlog in Syrië. En natuurlijk over de recente vluchtelingenproblematiek.

Duri Bischoff ontwierp voor deze voorstelling een overweldigend decor. Een vervallen theater met een gat in het dak en met vochtvlekken op het tapijt. Maar wel een showtrap. Met boven dat theater (dat ook de woning van de familie van Rice is) nog een theater, met een heuse lijst en een rood gordijn. Met ook daar weer een showtrap. In dat theater in het theater laten Josef Ostendorf en Bettina Stucky als corpulente reality-tv types een verdubbeling van 'De Kunst van het Mislukken' zien. Al hun variéténummers gaan de mist in.

Op de voorgrond ondertussen drie generaties vertellers van slechte grappen, tevens makers van foute opmerkingen. Archie zelf, vader Billy, en zoon Frank (bij Marthaler in tegenstelling tot bij Osborne hier ook entertainer). Archie: 'Negers', mag ik dat woord niet meer gebruiken? 'Frauen' darf man ja heute (auch) nicht mehr sagen. Das sind jetzt 'Menschen mit Menstruationshintergrund'.

In de orkestbak (in de Rabozaal van de Amsterdamse Schouwburg blijkt ineens een orkestbak te zijn) speelt de vijfkoppige Archie Rice Allstar Band. Op het eerste podium dansen drie wat verlopen vaudeville danseressen, op het tweede zingt de Engelse zangeres Rosemary Hardy. Maar acteur Michael Wittenborn als Archie Rice blijkt ook goed te kunnen zingen. Het meest aangrijpend vind ik zijn (in het ijskoude licht van de slotscène) uiterst traag gezongen a capella versie van Death of a Clown van Dave Davies.

Der Entertainer is typisch Marthaler. Het werk van een regisseur die niet alleen van muziek houdt, maar ook van heel traag. Gelukkig heb ik zijn Maeterlinck gezien, waarin de klok op het podium stil staat, en er soms een half uur bijna niets gebeurt, dus ik was erop voorbereid. Zo traag als Maeterlinck is Der Entertainer niet. En als het je lukt om je aan het tempo over te geven, is Der Entertainer een heerlijke, politiek incorrecte, en juist daarom relevante muziektheatervoorstelling.

Gezien tijdens BRANDHAARDEN.

Recensie: Beckett Boulevard van De Koe

●●●●○

 

BECKETT BOULEVARD 

DE KOE  

Door RiRo, gezien 5 februari 2016

De wederopbouw van het midden begint met de epiloog, we horen hoe Natali Broods wordt geïnterviewd door Jan Hautekiet, we zien Peter Van den Eede in de spiegel kijken en Willem de Wolf een stoel uitpakken.

Daarna maken we mee hoe Natali, Willem en Peter in een ondergrondse parking aan de Beckett Boulevard het centraal gemiddelde bespreken, op niveau -9 belanden, daar het gevoel krijgen één lichaam te zijn, wat dan weer een gevoel van eenzaamheid oplevert, en dat allemaal na een bezoek aan een tentoonstelling van miniatuurkunst in een heel groot museum in Quebec. Hoe vervolgens het licht in de parking uitvalt, waarna de versies over hoe het vanaf dat moment verder ging sterk uiteenlopen en de drie besluiten de dingen voortaan in het midden te laten.

Is het echt een ober? Of is het Peter? Dat vragen Natali en haar ex Willem zich in een in espuma gespecialiseerd restaurant af. Waar Natali vertelt dat ze wil stoppen met acteren om de politiek in te gaan en zich daar in het midden te profileren. De ober, of is het toch Peter die geen acteur meer wil zijn, omdat hij vindt dat er teveel onechte echtheid is, en dat er daarom echte onechtheid nodig is, waar een ober de ultieme belichaming van is: 'Iedereen is op de een of andere manier sociaal geëmigreerd'. Dan zal het toch wel Peter zijn.

Ze doen alsof er muziek klinkt, want het is toneel, ze herkennen een nummer van Chic, wat Willem ingrijpende en baanbrekende muziek vindt. Dan komen we zo langzamerhand bij de ontroerende dialoog tussen de Peter van het einde van de voorstelling (of is het de Peter van het begin van de voorstelling omdat de voorstelling wordt teruggespoeld) en het spiegelbeeld van de Peter van gisteren, waarna Peter, een van de Peters, het gedicht Afstand van vader Van den Eede voordraagt. 

En dan vergeet ik nog bijna het hilarische hoogtepunt. Het interview door Tom Lenaerts. Die de vraag stelt waar de voorstelling over gaat. Waar de drie het dan niet over eens worden. Dat zal ergens in het midden zijn geweest.

De lichtheid van de zwaarte, dat is wat De Koe tot in de perfectie beheerst. Ook in Beckett Boulevard is de intellectualistische spielerei van Broods, De Wolf en Van den Eede, met al die prachtige zinnetjes, met al die heerlijke filosofische redenerinkjes, weer om van te smullen.

Ga voor de speellijst en voor meer informatie naar: De Koe

Recensie: Dit zijn de namen van NTGent/Philipp Becker

●●●○○

DIT ZIJN DE NAMEN

NTGENT / PHILIPP BECKER

Door RiRo, gezien 1 februari 2016

Een toneelbewerking van een roman, van een recente roman. Dan verwacht je dat die iets toevoegt. Er een ander licht op laat schijnen. Een onverwachte invalshoek kiest. Dat is niet echt het geval bij de voorstelling Dit zijn de namen van de Duitse regisseur Philipp Becker. De roman wordt redelijk getrouw naverteld, maar omdat de acteurs zich meestal rechtstreeks tot het publiek richten, is de voorstelling bij momenten nogal saai. De schrijver van de roman, Tommy Wieringa, applaudisseert na afloop overigens heel enthousiast. Maar dat zegt natuurlijk niet zoveel.

In Dit zijn de namen duiken vijf verwilderde vluchtelingen op in de grensstad waar Pontus Beg politiecommissaris is. Maandenlang hebben ze gedoold door de steppe op zoek naar een beter leven in het Westen. Daar zullen ze nooit aankomen want ze zijn bedrogen door mensensmokkelaars die vluchtelingen in een vrachtauto een fictieve grens laten oversteken. Commissaris Beg ontrafelt tijdens zijn verhoor de geschiedenis van hun tocht, een verhaal dat verweven raakt met de zoektocht naar zijn eigen afkomst.

Een van de twee verhaallijnen van de roman, die van de groep vluchtelingen in de steppe, is in de voorstelling geïntegreerd in de andere verhaallijn en wordt dus verteld vanuit het perspectief van Pontus Beg. De huiveringwekkende communicatie tussen de in eerste instantie dertien vluchtelingen in de roman is in de voorstelling vervangen door antwoorden op vragen van de politiecommissaris. Dat vind ik jammer. Wel een mooie ingreep is dat Afrika, de zwarte man, al vanaf het begin alleen als hoofd in een plastic zak ten tonele wordt gevoerd. Ook de muziek, door de acteurs zelf meerstemmig akoestisch gezongen, is een sterk detail.

Daarentegen is het acteren niet altijd even overtuigend, hoewel Steven Van Watermeulen (Pontus Beg), de talentvolle Estlandse acteur Risto Kübar (De Jongen), en Mark Verstraete (Vitaly) in positieve zin opvallen. Tim Bogaerts (De Lange) strekt af en toe zijn hoofd en nek ver naar voren, een pose die me bekend voorkomt (uit Aneckxander van Alexander Vantournhout & Bauke Lievens). Waarom Bogaerts dat doet, snap ik niet zo goed. Twee acteurs, de bij Münchner Kammerspiele werkende Risto Kübar en Lia Hoensbroech (De Vrouw) spreken af en toe Duits of Engels (er zijn boventitels). Maar ik vind niet dat dat veel toegevoegde waarde heeft.

Al met al is Dit zijn de namen van NTGent een niet in alle opzichten geslaagde voorstelling. Gebaseerd op een wel erg goede roman. Een aanrader die roman van Tommy Wieringa. Maar dan zou ik ook Dzjan van Andrej Platonov er even bij pakken. Vanwege de opvallende overeenkomsten.

 
Ga voor de speellijst en voor meer informatie naar: NTGent

Recensie: Wachten op de barbaren van Toneelschuur Producties & Korzo

●●●○○

WACHTEN OP DE BARBAREN

TONEELSCHUUR PRODUCTIES & KORZO

Door RiRo, gezien 21 januari 2016

Bij de magistraat van een niet met name genoemde grensplaats meldt zich op een zeker moment kolonel Joll van het Derde Bureau met zijn manschappen. Want de hoofdstad van Het Rijk heeft aanwijzingen over op handen zijnde bedreigingen door de nomaden aan de andere kant van de grens. Door de kolonel consequent barbaren genoemd. Het Rijk moet dus voorzorgsmaatregelen treffen.

De magistraat denkt er het zijne van: 'Van deze onrust zag ik zelf niets. Voor mezelf was ik tot de overtuiging gekomen dat elke generatie een periode van hysterie over de barbaren kent. Er woont geen vrouw aan de grens die niet heeft gedroomd van een donkere barbarenhand die onder haar bed vandaan komt om haar enkel te grijpen, geen man die zichzelf niet bang heeft gemaakt met visioenen van barbaren die bacchanalen houden in zijn huis, borden breken, gordijnen in brand steken, zijn dochters verkrachten. Deze dromen zijn een gevolg van een te bezadigd leven. Toon me een barbarenleger en ik zal ze geloven.' (J.M. Coetzee, Wachten op de barbaren, Uitgeverij Cossee, Amsterdam, 2002, pagina 17, vertaling door Peter Bergsma van Waiting for the Barbarians uit 1980)

De magistraat is een oude man, bijna met pensioen. Hij neemt een jong meisje in zijn huis op. Een nomadenmeisje. Gemarteld, gewond, en zo goed als blind achtergelaten door kolonel Joll die alweer op weg is om nieuwe gevangenen te maken. Hij masseert elke dag haar gekwetste voeten en benen. Daarna slaapt ze bij hem in bed. Daar wordt wat vreemd tegenaan gekeken in het grensplaatsje.

De roman van Coetzee is voornamelijk een 'stream of consciousness' van de magistraat, met slechts hier en daar een dialoog. Niet zo'n gek idee dus van regisseur Michiel de Regt om er een theatermonoloog van te maken. Jan-Paul Buijs (1984) speelt de oude magistraat met een grijze pruik op. 

Hoe Coetzee het voor elkaar krijgt weet ik niet, maar bij het lezen van zijn roman voel je voortdurend een onderlaag van doem, van dreiging. Zowel onder het hoofdthema (het optreden tegen) het vermeende gevaar van de nomaden, als onder (de zuiverheid van) de motieven van de oude man in zijn omgang met het meisje.

Coetzee kiest er in zijn roman bewust voor om geen plaatsaanduidingen, geen tijdperk, nauwelijks namen te gebruiken. Je ontkomt er als lezer dus niet aan om je verbeelding gebruiken. Bij de voorstelling gaat dat anders. De verbeelding wordt niet bij de toeschouwers gelaten. Maar ingevuld door drie danseressen (in een choreografie van Iván Pérez).

Beelden die danseressen de gelaagdheid van het verhaal uit? En lukt dat? Ik vraag het me af. Ze zijn ongeveer even oud, even jong dus, als de acteur. Waardoor het voor de lezer van de roman ongemakkelijk fysieke contact tussen de oude man en het meisje, in de voorstelling normale aanrakingen tussen leeftijdgenoten worden. Lukt het de danseressen dan wel om de onderliggende dreiging van het hoofdthema te laten zien? Ik versta de taal van de dans nauwelijks. Ik weet het dus niet.

In de loop van het verhaal wordt de magistraat een gevangene. Later wordt hij door Joll's adjudant Mandel publiekelijk vernederd. Mandel dwingt hem bijvoorbeeld om in vrouwenkleren rond te lopen. De magistraat gaat zich daardoor cynischer en roekelozer gedragen. Maar uiteindelijk, als de soldaten zich weer hebben teruggetrokken, neemt hij zijn plaats als magistraat weer in. 

Maar de manier waarop Jan-Paul Buijs speelt, verandert nauwelijks. Zijn lichaamstaal en de manier waarop hij de tekst zegt, blijft ongeveer hetzelfde. De verandering van het personage moet ik dus opmaken uit wat Buijs als de magistraat zegt, niet uit hoe hij het zegt. Of moet ik ook dat opmaken uit de dans? Ik heb bij Wachten op de barbaren moeten vaststellen dat ik weinig van dans begrijp, dat ik misschien wel 'andansabeet' ben.

   
Ga voor de speellijst en voor meer informatie naar: Toneelschuur Producties

Recensie: Voor niks Umsonst van 't Barre Land en Comp.Marius

●●●●● 

 

VOOR NIKS UMSONST

'T BARRE LAND EN COMP.MARIUS

Door RiRo, gezien 19 januari 2016

Kris Van Trier speelt dat hij Arthur is, op verzoek van Arthur, die wordt gespeeld door Vincent van den Berg, die wat later Georg is, de kelner van herberg Het Kapotte Wiel, die wordt gespeeld door Anouk Driessen. Zo'n soort komedie is het dus. Maar dan wel met een parodiërende existentiële onderlaag. En een sublieme tekst. Waarin een vernuftig spel met de waarheid wordt gespeeld. De verwikkelingen in deze briljante voorstelling gaan na verloop van tijd zo razendsnel, dat het niet anders kan, dan dat er achter de ogenschijnlijk achteloze bewegingen en het quasi improviserende acteren een virtuoze montage schuil gaat.

'Ik verval steeds in dezelfde toon, de toon van gemaakte vertwijfeling.' Dat is aan het begin. 'Dan was alle vertwijfeling dus voor niets!' Zo eindigt het. In de komedie Umsonst van de Oostenrijkse toneelschrijver Johann Nestroy (1801-1861) verlaat toneelspeler Arthur samen met zijn vriend Pitzl het provinciale toneelmilieu. Op de vlucht voor schulden en op zoek naar liefde en roem. Hij beleeft allerlei, amoureuze, avonturen, waarbij hij zich steeds met persoonsverwisselingen uit moeilijke situaties weet te redden. Vincent van den Berg schittert in de rol van Arthur. Deze vorm van theater lijkt hem op het lijf geschreven.

(In)Voor niks Umsonst werken Vincent van den Berg, Margijn Bosch, Anouk Driessen en Czeslaw de Wijs van het niet meer gesubsidieerde 't Barre Land samen met de nog wel gesubsidieerde Waas Gramser, Kris Van Trier en Jonas Vermeulen van de Vlaamse groep Comp.Marius.

Ga voor de speellijst en voor meer informatie naar: Comp.Marius

Recensie: De Revisor van Het Nationale Toneel / Theu Boermans

●●●●○

 

DE REVISOR

HET NATIONALE TONEEL / THEU BOERMANS

Door RiRo, gezien 16 januari 2016

'Ongevaarlijke poppenkast' lees ik in een al verschenen recensie. Ongevaarlijk? Voorstellingen waar bijna niemand naar komt kijken, die zijn ongevaarlijk. Maar als De Revisor nou eens een publiekslieveling zou blijken te zijn? En een breed publiek zou bereiken? Dan lijkt het me niet zo erg dat de incrowd niet zo gecharmeerd is van de musical-aanpak van regisseur Theu Boermans. Want het is een voorstelling waar wel degelijk voldoende scherpe kantjes aan zitten.

Het lukt me om in de trein naar Den Haag De Revisor, Comedie in vijf bedrijven van N.W. Gogolj (in de vertaling uit 1908 van Josine C. Termaat) uit te lezen. Wat me daarom opvalt is hoe dicht Boermans met zijn bewerking (en Maaike van Rijn met haar vertaling) bij de oorspronkelijke tekst en bij de oorspronkelijke structuur van Gogol's stuk uit 1836 blijft. En het desondanks uiterst actueel weet te maken. Met bijvoorbeeld de Syrische vluchteling Osman, heel mooi gespeeld door Mark Rietman, als de facto de assistent van de revisor (in plaats van dienaar Osiep).

In een provincieplaats gaat het gerucht dat de revisor, een overheidscontroleur, zich incognito in een plaatselijk hotel bevindt. De burgemeester (Stefan de Walle) en de wethouders (die daarnaast ook onderwijsinspecteur, ondernemer, of directeur van een kliniek zijn) raken in paniek. Alles wat niet door de beugel kan, moet onmiddellijk worden toegedekt. Daarnaast zal de revisor met de nodige smeermiddelen moeten worden bewerkt. Later blijkt dat het niet om de revisor maar om een berooide theatermaker uit Den Haag (oorspronkelijk een schrijver uit Sint-Petersburg) gaat. Ingrediënten voor een kluchtige komedie dus.

Boermans kadert het verhaal door een van de dochters van de burgemeester (Hannah Hoekstra) met poppen het kerstverhaal te laten naspelen. En geeft, vooral voor het komische effect, de secretaris van de burgemeester (Bram Suijker) een becommentariërende rol. Ook die twee ingrepen werken. Maar vooral het steeds weer toespitsen op de manier waarop er nu in Nederland met vluchtelingen wordt omgegaan, maakt De revisor tot een relevante voorstelling. Wat minder blij ben ik met Boermans' idee om het gemeentebestuur de amateurvoorstelling De ark van Noach te laten repeteren. Dat wordt, zeker na de pauze, wel heel erg koddig.

En dan, toch wel verrassend, de acteurs beginnen met enige regelmaat te zingen. In de stijl van de musicals. Een parodie? Ja. Maar erg goed uitgevoerd. Voor de pauze komt dat tot een voortijdig hoogtepunt met een persiflage van The Passion. Op de grens waar parodie en kitsch elkaar raken, dat wel. Maar het kan nog net.

Na de pauze is wat de vorm betreft de verrassing er natuurlijk af. Ook is de afwikkeling van het stuk wat minder boeiend dan de ontwikkelingen in het eerste deel. En De ark van Noach is voor mij nu toch echt te veel van het goede. Daarbij komt ook nog dat Joris Smit, als de revisor, de komedie meer dan voor de pauze moet dragen. En dat gaat Smit minder goed af dan Stefan de Walle die dat voor de pauze voor een groot deel doet. Ervaren acteurs als De Walle, maar ook Antoinette Jelgersma, Jaap Spijkers en Jappe Claes, lijken het vak komediespelen beter te beheersen dan de nog jonge Joris Smit. Hoewel het sublieme spel van Bram Suijker het tegendeel lijkt te bewijzen.

Kortom. De revisor is een voorstelling die tot de pauze alles heeft wat nodig is voor succes bij een groot publiek. Maar die me na de pauze wat minder kan bekoren.

Ga voor de speellijst en voor meer informatie naar: Het Nationale Toneel

Recensie: Hoe echt is echt echt/Zeeziek in het zwembad van De Theatertroep

●●●○○

HOE ECHT IS ECHT ECHT/ZEEZIEK IN HET ZWEMBAD 

DE THEATERTROEP

Door RiRo, gezien 8 januari 2016

Na de positieve geluiden over Vaudeville op De Parade was ik nieuwsgierig geworden naar De Theatertroep. Teleurgesteld ben ik niet. Want Hoe echt is echt echt/Zeeziek in het zwembad is een vermakelijke voorstelling.

Maar, het ligt aan mij, ik geef het toe, want ik had een vooroordeel, van een groep twintigers had ik iets meer vernieuwing verwacht. En vernieuwend is het bepaald niet wat De Theatertroep in Hoe echt is echt echt/Zeeziek in het zwembad laat zien. In aanpak, enscenering, en manier van acteren, lijkt het wel de jongerenafdeling van bijvoorbeeld 't Barre Land of tg Stan.

Het stuk voor de pauze is gebaseerd op de Deense documentaire Rent a Family Inc over een bedrijf dat mensen verhuurt. In Hoe echt is echt echt zoekt Bert (Kyrian Esser) bijvoorbeeld iemand voor zijn vader. En duikt er op een familiereünie een ongenode gast op (Jasmijn Vriethoff). De verhaallijnen in dit deel worden steeds onderbroken door een andere verhaallijn, om dan later weer te worden opgepakt. Waarbij de dialogen tussen Rosa Asbreuk en Patrick Duijtshoff als rustpunt fungeren: 'Kom we gaan.' 'Waarnaartoe?' 'Naar waar het weer echt is.'

De tweede 'theaternovelle' zoals ze het zelf noemen, Zeeziek in het zwembad, gaat over een afvalvakantie voor mensen met overgewicht. Die er ook akkoord mee gaan tijdens die vakantie geen nieuws tot zich te nemen. Een exemplarisch verhaal dus over vakanties en weekenden voor 'cure-hoppers'. Met herkenbare typetjes. En een muzikaal intermezzo door Rosa Asbreuk en Kyrian Esser. Leuk gedaan. Maar het is een nogal oppervlakkig verhaal.

Al met al een vermakelijke, luchtige, toneelavond. Waarbij de scènes vloeiend in elkaar overlopen. Met smakelijke vlierbessenlimonade tussen de twee delen. Ik had meer verwacht. Wie weet komt dat bij een van hun volgende voorstellingen.

Het tweeluik Hoe echt is echt echt / Zeeziek in het zwembad schreven de tien theatermakers van De Theatertroep in samenwerking met Judith Herzberg. Voor de regie zorgde Hans Man in 't Veld. De Theatertroep bestaat uit: Rosa Asbreuk, Patrick Duijtshoff, Kyrian Esser, Elisabeth ten Have, Timo Huijzendveld, Jordi Möllering, Nicoline Raatgever, Jochum Veenstra, Roos Visser en Jasmijn Vriethoff.

Ga voor de speellijst en voor meer informatie naar: De Theatertroep

Recensie: De Kersentuin van NTGent / Johan Simons

●●●●● 

DE KERSENTUIN

NTGENT / JOHAN SIMONS

Door RiRo, gezien 22 december 2015

Johan Simons, terug bij NTGent, regisseert een messcherpe De Kersentuin. Met een op maat uitgedunde tekst, met uitblinkende acteurs, en in een perfect werkende enscenering.

Die enscenering is puur en direct. De acteurs hebben een speelruimte zonder diepte, en met maar ongeveer een halve meter manoeuvreerruimte. Voor zich de afgrond, de onbekende toekomst, achter zich panelen, de restanten van wat eens een landhuis was, de ruïnes van een tijd die voorbij is. De belichting komt vooral van achter uit de zaal, onbarmhartig fel. Er zijn geen zendmicrofoons.

Het feit dat de acteurs nauwelijks bewegingsruimte hebben is een vondst, het versterkt de inertie van de personages en accentueert hun eenzaamheid. De ideale omgeving dus voor Tsjechov's laatste stuk, een metafoor voor het Rusland van rond 1900 dat met zijn gezicht naar het verleden stond. Een stuk ook waarin niet alleen de eigenares van de kersentuin moeite heeft om de toekomst onder ogen te zien. En waarin bijna alle personages voornamelijk praten en filosoferen, nagenoeg niet in actie komen.

Ljoebov, schitterend gespeeld door Elsie de Brauw, is eigenares van een landgoed aan de oever van een rivier, een rivier waarin haar zoontje is verdronken kort nadat ze haar man had verloren aan de alcohol. Ze vluchtte naar Parijs, nu is ze teruggekeerd naar haar landgoed dat door de opgehoopte schulden moet worden verkocht.

Tsjechov schreef De Kersentuin in 1904 als komedie in vier bedrijven. En Simons houdt zich aan die aanwijzing. In zijn regie is het een komedie in de ware zin van het woord: achter de humor is het schrijnende steeds zichtbaar. Mede dankzij de fantastische acteurs die komedie spelen zoals het moet, ernstig, waardoor het bittere van de situatie dus steeds invoelbaar blijft.

Het laatste gesprek tussen de eeuwige student Trofimov (Benny Claessens) en de rijke koopman Lopachin (Pierre Bokma) is voor mij het hoogtepunt van de voorstelling. Een prachtige scène waarin de sinds kort bij NTGent in dienst getreden Bokma en de uit München met Simons mee teruggekeerde Claessens een subtiele, kwetsbare, haast breekbare, manier van komediespelen laten zien.

Maar het spel van de andere acteurs is ook om je vingers bij af te likken. Lien Wildemeersch, als Varja, die vaak met alleen haar lichaamstaal zo ontzettend veelzeggend is, Alejandra Theus als dochter Anja, het meest realistische personage in het landhuis, en Els Dottermans en Oscar Van Rompay in hun dubbelrollen.

De Kersentuin is door de bijzondere enscenering en het meesterlijke acteren een heel intense voorstelling. Een voorstelling om van te smullen. Zonder meer een topprestatie van Simons.

Ga voor de speellijst en voor meer informatie naar: NTGent