Recensie: Zwart water van NNT & Toneelschuur Producties / Eline Arbo

●●●●○

 

ZWART WATER


NNT & TONEELSCHUUR PRODUCTIES / ELINE ARBO

 

 

Door Piet van Kampen, gezien 1 november 2019

Eline Arbo (1986), regisseur. Gespecialiseerd in gefnuikte idealen van jongeren. Zoals bijvoorbeeld in haar voorstelling Het lijden van de jonge Werther uit 2017, gebaseerd op Goethe's roman uit 1774, waarin een verliefde jongeman zijn hartstocht boven zijn verstand blijft stellen en tenslotte zelfmoord pleegt. Of in De Rechtvaardigen uit 2018, gebaseerd op Les Justes van Albert Camus uit 1949, waarin vijf jonge revolutionairen een aanslag voorbereiden die door onenigheid mislukt.
Roland Schimmelpfennig (1967), toneelschrijver. Gespecialiseerd in politiek-economische analyse van wat in het Duits zo mooi in één woord de Großstadt heet. Zoals in De Gouden Draak en in Arabische Nacht, die allebei op het repertoire van het Antwerpse De Roovers staan. Daarin ontleedt Schimmelpfennig, net als in Das schwarze Wasser uit 2015, aan de hand van alledaagse situaties de maatschappelijke tegenstellingen in niet met name genoemde steden.
Schimmelpfennig bouwt zijn stukken altijd op als een mozaïek, waardoor wat hij wil zeggen in het begin fragmentarisch blijft en pas gaandeweg duidelijker wordt. Je hebt als toeschouwer dus geen andere keus dan vanaf het allereerste begin de tekst nauwlettend te volgen.
Een warme avond, een openluchtzwembad. Vier jongens en twee meisjes vermaken zich aan de rand van dat zwembad. Sociale, culturele of religieuze verschillen spelen geen rol in hoe ze met elkaar omgaan. Ook niet bij de vraag wie op wie verliefd wordt, en wie er die nacht met wie vrijt.
Steeds springt het verhaal van Zwart water van de vertellende vorm naar ik-vorm en weer terug. Vaak midden in een zin. “Frank zegt: 'eh ...”. Meteen daarna, Frank: “eh … het spijt me”. Maar ook heen en weer in tijd: van de avond bij het zwembad naar twintig jaar later, en weer terug, soms ook midden in een zin. 
Op die manier onthult Zwart water stapje voor stapje dat de ideale wereld een illusie blijft van één avond en één nacht. En dat afkomst en opleiding toch bepalend zijn. Want Frank, de ministerszoon, staat twintig jaar later op het punt zelf minister te worden, terwijl Leyla, zijn vriendin van die nacht bij het zwembad, dochter van de uitbater van Yildiz Kebap, kassière is in een buurtsupermarkt.
Met het kleurrijke decor en de zes identieke rode badkostuums kiest Arbo ervoor om het optimisme van de jongeren te benadrukken, en minder accent te leggen op de wat clichématige maatschappijkritiek van Schimmelpfennig. Vrolijke waterballetten en geestige tableaux vivants bij elke scèneovergang maken de voorstelling extra luchtig. Daarmee is Zwart water, ondanks Schimmelpfennigs moralisme, toch een soepel lopende en boeiende voorstelling geworden.
Ga voor de speellijst en voor meer informatie naar: Toneelschuur Haarlem of Noord Nederlands Toneel

Geen opmerkingen:

Een reactie posten